大学注音大学拼音版
![大学注音大学拼音版](https://img.360docs.net/img0c/11gpva6qtg7jf3l8q4igyie5bs6xi6fy-c1.webp)
![大学注音大学拼音版](https://img.360docs.net/img0c/11gpva6qtg7jf3l8q4igyie5bs6xi6fy-82.webp)
dàxué?大学???dàxué zhīdào zài míngmíngdézài qīnmín
大学之道,在明明德,在亲民
zài zhǐ yúzhìshàn。zhī zhǐ ér hòuyǒu dìng
,在止于至善。知止而后有定?,dìng ér hòu néngjìng ,jìngér hòu néngān ,ān
, 定而后能静, 静而后能安,安
ér hòunéng lǜ,lǜ érhòu néng dé。wù yǒuběn
而后能虑,虑而后能得。物有本mò ,shì yǒu zhōng shǐ ,zhī suǒ xiān hòu,zéjìn 末,事有终始,知所先后,则近?dào yǐ 。
道矣。?gǔ zhīyùmíngmíngdéyútiānxiàzhě ,xiān
古之欲明明德于天下者, 先
zhìqíguó,yùzhìqíguózhě ,xiān qíqíjiā
治其国,欲治其国者, 先齐其家?;yùqí qí jiā zhě ,xiānxiū qíshēn ;yù xiūqí?;
欲齐其家者,先修其身;欲修其
shēnzhě,xiān zhèng qíxīn;yùzhèng qíxīn zhě
?身者,先正其心;欲正其心者
,xiān chéng qíyì ;yùchéngqíyì zhě ,xiān z hì?, 先诚其意;欲诚其意者, 先致?qízhī ,zhìzhīzàigéwù。wùgéér hòu zhī zhì
其知,致知在格物、物格而后知至?,zhī zhìér hòuyìchéng ,yìchéng érhòu xīn
,知至而后意诚,意诚而后心
zhèng,xīn zhèngér hòushēnxiū ,shēnxiū ér
正,心正而后身修,身修而
hòu jiā qí ,jiā qí ér hòu guó zhì ,guó zhì ér
后家齐,家齐而后国治,国治而?hòu tiān xià píng。zì tiān zǐ yǐ zhìyúshùrén
后天下平。自天子以至于庶人
,yī shìjiē yǐxiū shēn wéi běn 。qíběn luàn?,壹就是皆以修身为本。其本乱érmòzhìzhě ,fǒu yǐ、qísuǒhòu zhě báo ,ér ?而末治者,否矣。其所厚者薄,
而?qísuǒ báo zhě hòu ,wèi zhī yǒu yě 。cǐ wèi zhī ?其所薄者厚,未之有也。此谓知?běn,cǐ wèi zhīzhīzhìyě 。?本,此谓知之至也。
suǒ wèichéng qíyì zhě ,wú zì qī yě 。rúè?所谓诚其意者,毋自欺也。如恶
wùchòu,rúhǎo hàosè,cǐzhīwèi zìq iān 、gù?恶臭,如好好色,此之谓自谦。故
jūnzǐ bì shèn qídú yě 、xiǎorén xiánjū wéi 君子必慎其独也。小人闲居为
bùshàn ,wúsuǒbùzhì,jiànjūn zǐ ér hòuyàn
不善,无所不至, 见君子而后厌?rán ,yǎn qíbùshàn,ér zhù qíshàn 。rén zhī ?然,掩其不善,而著其善。人之?shìjǐ ,rújiànqífèigān rán,zéhéyì yǐ 、
视己,如见其肺肝然,则何益矣。cǐ wèichéngyú zhōng xíngyúwài、gùjūnzǐ
此谓诚于中形于外。故君子?bìshèn qídú yě 。zēngzǐ yuē:“shímù suǒ s
hì
必慎其独也。曾子曰:“十目所视,shíshǒu suǒzhǐ ,qíyán hū !”fùrùn wū ,dé
,十手所指,其严乎!”富润屋,德?rùn shēn ,xīn guǎng tǐpán,gùjūnzǐbìchéng?润身,心广体胖,故君子必诚?qíyì、shī yún :“shàn bǐqíào ,lù zhúyī yī?其意。诗云:“ 赡彼淇澳,菉竹猗猗
,yǒufěijūnzǐ ,rúqiē rúcuō,rúzhuórúmó?,有斐君子,如切如磋,如琢如磨?,sèxī xiàn xī,hè xīxuān xī,yǒu fěi jūn zǐ?,瑟兮僩兮,赫兮喧兮,有斐君子?,zhōng bùkě xuān xī 、”rú qiē rúcuō zhě,dào , 终不可煊兮、"如切如磋者,道?x uéyě ;rú zhuórúmózhě ,zì xiū yě ;sè xī xiàn ?学也;如琢如磨者,自修也;瑟兮僩
xī zhě ,xún lìyě ;hè xī xuānxī zhě ,wēi yí yě ?兮者,恂溧也;赫兮喧兮者,威仪也
;yǒu fěi jūn zǐ ,zhōng bù kě xuān xī zhě ,dào
;有斐君子, 终不可諠兮者,道
shèng dézhì shàn ,mín zhī bù néng wàngyě 。?盛德至善,民之不能忘也、?shī yún:“yúxì!qiánwáng bùwàng 。"jūn
诗云:“于戏!前王不忘。”君
zǐ xián qíxiánérqīn qí qīn ,xiǎorén lèqí?子贤其贤而亲其亲, 小人乐其?lèér lìqílì,cǐ yǐ mòshìbùwàng yě 。kāng
乐而利其利,此以没世不忘也。康
gàoyuē :“kèmíngdé。”dà jiáyuē :“gù shì诰曰:“克明德。"大甲曰:“顾諟?tiān zhī míngmìng 。"dìdiǎn yuē :“kèmíng??天之明命。”帝典曰:“克明?jùndé。”jiē zì míng yě 、tàng zhī pán míng ?峻德。”皆自明也。汤之盘铭
yuē:“gǒu rìxīn,rìrìxīn ,yòu rìxīn 。”kāng ?曰:“苟日新,日日新,又日新。”康
gào yuē :“zuòxīn mín 。”shīyún:“zhōu suī?诰曰:“作新民。"诗云:“ 周虽
jiù bāng,qímìng wéixīn。”shì gùjūn zǐ wú?旧邦,其命维新。”就是故君子无?suǒ bùyòng qíjí、shī yún :“bāng jī qiān
lǐ
所不用其极。诗云:“ 邦畿千里?,wéi mínsuǒzhǐ 。"shī yún :“mín mán huáng
,唯民所止。”诗云:“缗蛮黄
niǎo ,zhǐ yúqiū yú。”zǐ yuē :“yúzhǐ zhī qí ??鸟,止于丘隅。"子曰:“于止知其
suǒ zhǐ ,kě yǐrén ér bùrú niǎohū ?”shī yún
所止,可以人而不如鸟乎?"诗云
:“mù mù wén wáng,yú jī xī jìng zhǐ。”wéi rén :“穆穆文王,于缉熙敬止。"为人
jūn zhǐ yúrén ,wéi rén chén zhǐ yújìng ,wéi ?君止于仁,为人臣止于敬,为?rénzǐ zhǐ yúxiào ,wéi rén fùzhǐ yúcí,yǔ guó?人子止于孝,为人父止于慈,与国
rén jiāozhǐyúxìn 。zǐ yuē :“tīngsòng ,wú?人交止于信。子曰:“听讼,吾?yóu rén yě,bìyě shǐ wúsòng hū !”wúqíng zhě
犹人也,必也使无讼乎!"无情者?bù dé jìn qící ,dàwèi mín zhì ,cǐ wèi zhī běn ?不得尽其辞,大畏民志,此谓知本?。。
suǒ wèi xiū shēnzài zhèngqíxīnzhě,shēn
所谓修身在正其心者, 身
yǒu suǒfèn zhì zébù dé qí zhèng,yǒu suǒ kǒng
有所忿懥则不得其正,有所恐?jùzébùdé qízhèng ,yǒusuǒ hào lèzébù dé?惧则不得其正,有所好乐则不得?qí zhèng ,yǒusuǒ yōu huàn zébùdé qí zhèn g、
其正,有所忧患则不得其正。
xīn bùzài yān,shì érbú jiàn ,tīng ér bùwén 心不在焉,视而不见, 听而不闻
,shíér bù zhī qíwèi ,cǐwèi xiū shēn zài zhèng?,食而不知其味,此谓修身在正
qíxīn。
其心。?suǒwèiqíqíjiāzàixiū qíshēnzhě,rén,
所谓齐其家在修其身者,人,
zhīqísuǒqīn ài ér pìyān ,zhī qísuǒjiànè之其所亲爱而辟焉,之其所贱恶
érpìyān,zhīqísuǒ jìng wèi ér pìyā
n,zhī?而辟焉,之其所敬畏而辟焉,之?qísuǒ āi jīn ér pìyān ,zhī qísuǒ áoduòér ?其所哀矜而辟焉,之其所敖惰而?pìyān,gù hǎoér zhī qí è,èér zhī qí měi zhě ?辟焉,故好而知其恶,恶而知其美者?,tiān xià xiān yǐ 、gùyàn yǒu zhī yuē :“rén
, 天下鲜矣。故谚有之曰:“人
mòz hīqízǐ zhī è,mò zhīqímiáozhī shuò。
莫之其子之恶,莫知其苗之硕、?”cǐ wèi shēn bùxiū ,bù kě yǐ qí qíjiā 。?”此谓身不修,不可以齐其家、?suǒ wèi zhìguó bìqíqíjiāzhě ,qíjiā bù ?所谓治国必齐其家者,其家不
kějiào,ér néng jiào rén zhěwúzhī 。gùjūn?可教,而能教人者无之。故君?zǐ bù chū jiā ér chéng jiào yúguó。xiào zhě
子不出家而成教于国。孝者?,suǒ yǐ shì jūn yě ;dìzhě ,suǒyǐ shìchángyě ?,所以事君也;弟者,所以事长也?;cízhě,suǒ yǐ shǐ zhòng yě 。kāng gào yuē :“?;慈
者,所以使众也、康诰曰:“?rúbǎo chìzǐ。”xīnchéng qiú zhī,suī bù zhōng
如保赤子。”心诚求之,虽不中?,bùyuǎnyǐ 。wèiyǒu xuéyǎng zǐ ér hòujiàzhě
,不远矣、未有学养子而后嫁者yě 。yī jiā rén,yī guóxīngrén ;yījiā ràng 也。一家仁,一国兴仁;一家让?,yī guóxīng ràng ;yīréntān lì ,yīguózuòluàn ?,一国兴让;一人贪戾,一国作乱,qíjī rúcǐ 。cǐ wèi yī yán fèn shì ,yīrén dìng ?,其机如此。此谓一言偾事,一人定?guó。yáoshùnlǜtiānxià yǐ rén ,ér mín cóng ?国。尧舜率天下以仁,而民从?zhī ;jiézhòu lǜtiān xiàyǐbào,ér mín cóng
之;桀纣率天下以暴,而民从?zhī 。qísuǒ lìng,fǎn qísuǒ hào ,ér mínbùcóng ?之。其所令,反其所好,而民不从
、shìgùjūn zǐ yǒu zhū jǐ érhòu qiúzhū rén ?。就是故君子有诸己而后求诸人
,wúzhū jǐ ér hòu fēi zhū rén。suǒ cáng hūshēn
,无诸己而后非诸人。所藏乎身?bùshù,érnéngyùzhū rén zhě ,wèi zhī yǒuyě ?不恕,而能喻诸人者,未之有也
、gùzhìguózài qíqí jiā 。?。故治国在齐其家。
shīyún :“táo zhī yāo yāo,qíyèzhēnzhēn ?诗云:“桃之夭夭,其叶蓁蓁?,zhīzǐ yú guī ,yíqíjiā rén 。”yíqíjiā rén
,之子于归,宜其家人、”宜其家人
ér hòu kě yǐ jiào guó rén。shī yún :“yí xiōng?而后可以教国人。诗云:“宜兄?yídì。”yí xiōngyídì,ér hòu kě yǐjiào guó
宜弟、”宜兄宜弟,而后可以教国?rén。shīyún :“qíyíbùtè,zhèng shì sìguó人、诗云:“其仪不忒, 正就是四国?、"qíwéifùzǐ xiōngdìzúfǎ ,érhòumín fǎ?、”其为父子兄弟足法,而后民法?zhī yě。cǐwèi zhì guó zài qí qíjiā 。?之也。此谓治国在齐其家。?suǒ wèipíng
tiān xiàzàizhìqíguó zhě ,shàng?所谓平天下在治其国者,上?lǎo lǎoér mín xīng xiào ,shàngchángchángér
老老而民兴孝, 上长长而
mín xīng dì,shàng xù gū érmín bùbèi ,shì yǐ 民兴弟, 上恤孤而民不倍,就是以?jūn zǐ yǒuqièjǔ zhīdào yě 。suǒ èyú shàng 君子有挈矩之道也。所恶于上
,wúyǐ shǐ xià ;suǒ è yúxià ,wúyǐ shìshàng?,毋以使下;所恶于下,毋以事上?;suǒ èyúqián ,wúyǐ xiānhòu ;suǒ è yúhòu,
;所恶于前,毋以先后;所恶于后,
wúyǐ cóng qián ;suǒèyúyòu ,wú yǐjiāoyúzuǒ ?毋以从前;所恶于右,毋以交于左?;suǒ èyúzuǒ ,wúyǐ jiāoyúyòu,cǐ zhīwèi qiè
;所恶于左,毋以交于右,此之谓挈
jǔ zhī dào 、shī yún :“lèzhījūn zǐ ,mín zhī ?矩之道。诗云:“乐只君子,民之
fǔ mǔ、"mín zhī suǒhào hǎo zhī ,mín zhī suǒ ?父母。”民之所好好之,民之所?èwùzhī ,cǐ zhī wèi mínzhī fǔ mǔ 。shī yún:
恶恶之,此之谓民之父母、诗云:?“jiébǐ nán shān,wéishíyán yán,hè hèshī ?“节彼南山,维石岩岩,赫赫师
yǐn ,mínjù ěrzhān。”yǒu guó zhě bùkěyǐ bù?尹,民具尔瞻。”有国者不可以不shèn,pìzéwéi tiān xià lù yǐ 、
?慎,辟则为天下戮矣。
shīyún:“yīnzhī wèisàngshī ,kè pèishàng ?诗云:“殷之未丧师,克配上dì ,yíjiān yú yīn,jùn mìngbùyì。"dào d e
帝,仪监于殷,峻命不易。”道得
zhòngzéde guó ,shī zhòng zé shī guó。shìgù众则得国,失众则失国。就是故
jūn zǐ xiānshèn hū dé ,yǒu dé cǐ yǒu rén ,yǒu ?君子先慎乎德,有德此有人,有
rén cǐ yǒutǔ,yǒu tǔ cǐ yǒucái ,yǒu cái cǐ yǒu?人此有土,有土此有财,有财此有
yòng 、dézhě běn yě ,cái zhěmò yě 。wàiběn
?用。德者本也,财者末也、外本?nèi
mò,zhēngmín shī duó ,shìgùcáijù zémín
内末, 争民施夺,就是故财聚则民
sàn ,cái sànzé mín jù。shìgùyán bèiér chū ?散,财散则民聚。就是故言悖而出
zhě ,yì bèi ér rù ;huò bèiérrù zhě,yìbèiér 者,亦悖而入;货悖而入者,亦悖而?chū。kāng gàoyuē :“wéi mìng bùyúcháng 。”
出、康诰曰:“唯命不于常。”
dào shànzéde zhī ,bùshàn zéshī zhī yǐ 。chǔ ?道善则得之,不善则失之矣、楚
shūyuē:“chǔ guówúyǐwéi bǎo ,wéi shàn yǐ
书曰:“楚国无以为宝,惟善以?wéibǎo 。”jiùfàn yuē:“wáng rénwúyǐ wéi ?为宝。”舅犯曰:“亡人无以为
bǎo ,rén qīn wéi bǎo 。"qínshìyuē :“ruòyǒu
宝,仁亲为宝。”秦誓曰:“若有?yígèchén ,duàn duàn xī ,wútā jì ,qíxīnxiū
一个臣,断断兮,无她技,其心休
?xiū yān ,qíwèi yǒu róngyān。rén zhī yǒujì?休焉,其为有容焉。人之有技
,ruò jǐyǒu zhī ;rén zhī yànshèng,qíxīn hǎo?,若己有之;人之彦圣,其心好
zhī ,bùchìruòzìqíkǒu chū 。shínéng róng
之,不啻若自其口出。实能容?zhī ,yǐ néng bǎo wǒzǐ sūn límín ,shàng yì yǒu
之,以能保我子孙黎民,尚亦有
lì zāi !rénzhī yǒu jì mào jíyǐèzhī ,rén zhī
利哉!人之有技瑁嫉以恶之,人之?yànshèng ,ér wéi zhībǐ bù tōng 。shíbùnéng
彦圣,而违之俾不通。实不能?róng ,yǐ bùnéng bǎowǒ zǐsūn límín,yìyuē
?容,以不能保我子孙黎民,亦曰?dàizāi!"wéi rén rénfàng liúzhī ,bèng zhū
殆哉!"唯仁人放流之, 迸诸?sìyí,bù yǔ zhōng guótóng 。cǐwèi wéirénrén
四夷,不与中国同、此谓唯仁人?wéi néng ài rén,néng èrén。jiàn xián ér bù?为能爱人,能恶人。见贤而不
néng jǔ ,jǔ ér bùnéngxiān,mìng yě 、jiàn bù
?能举,举而不能先,命也。见不?shàn ér bùnéng tuì,tuì ér bù néng sù,guòyě
?善而不能退,退而不能速,过也
、hǎo rénzhīsuǒ è,èrénzhī suǒhào,shì wèi
、好人之所恶,恶人之所好,就是谓?fúrénzhī xìng ,zāibìdǎi fū shēn 。shìgùjūn
拂人之性,灾必逮夫身。就是故君?zǐ yǒu dàdào,bìzhōngxìn yǐ de zhī ,jiāo tài
子有大道,必忠信以得之, 骄泰
yǐ shīzhī 。shēng cái yǒu dàdào ,shēng zhī zhě ?以失之。生财有大道, 生之者
zhòng ,shízhī zhě guǎ,wéizhīzhě
jí ,yòng zhī
众,食之者寡,为之者疾, 用之
zhě shū,zé cái héngzú yǐ 。rén zhě yǐ cái fā ?者舒,则财恒足矣。仁者以财发shēn,bùrén zhě yǐshēn fā cái。wèiyǒu shàng ?身,不仁者以身发财、未有上
hǎo rén ér xiàbùhào yì zhě yě,wèi yǒuhào yì?好仁而下不好义者也,未有好义?qíshìbùzhōng zhěyě,wèi yǒufǔ kù cái fēi
其事不终者也,未有府库财非?qícáizhě yě 、mèngxiànzǐ yuē :“chùmǎ chéng 其财者也、孟献子曰:“畜马乘,bùcháyújī tún ;fábīng zhī jiā ,bù chùniú?,不察于鸡豚;伐冰之家,不畜牛
yáng ;bǎi shèng zhījiā ,bùchùjùliǎn zhī chén ??羊;百乘之家,不畜聚敛之臣
、yǔ qí yǒu jù liǎn zhīchén ,níngyǒudàochén?。与其有聚敛之臣, 宁有盗臣?。"cǐwèi guóbùyǐ lì wéilì ,yǐ yìwéi lìyě
。”此谓国不以利为利,以义为利也
。cháng guójiā ér wùcáiyòng zhě,bìzìxiǎo
。长国家而务财用者,必自小
rényǐ 。bǐwéishàn zhī,xiǎo rén zhī shǐ wèi ?人矣。彼为善之, 小人之使为guójiā ,zī hàibìng zhì,suī yǒushàn zhě ,yì
国家,菑害并至,虽有善者,亦
wúrú zhī héyǐ。cǐ wèiguójiābùyǐlìwéi ?无如之何矣。此谓国家不以利为
lì ,yǐ yìwéilìyě 。
利,以义为利也。